Flüte doğru nasıl üflenir: nefes, dil ve güzel ses
Blok flütte iyi sesin yüzde 80'i nefese bağlıdır. Parmaklar doğru konulabilir, ama fazla sert ya da düzensiz üflenirse flüt çığlık atar, hışırdar ya da yanlış çıkar. İyi haber: doğru nefes birkaç derste kolayca öğrenilir.
Blok flüte ne kadar hava gerekir
Çok az. Blok flüt, en «tutumlu» nefesli çalgılardan biridir: trompet ya da enine flütten farklı olarak, ne güçlü bir baskı ne de özel bir dudak duruşu gerektirir. Çocuklara şu imge yardım eder: flüte, üşümüş avuçlarımızı ısıtır gibi nefes veriyoruz — sıcak, yumuşak, yavaş bir nefesle.
| Ne duyuluyor | Nedeni | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Çığlık, ciyaklama, nota yukarı «sıçrıyor» | Fazla sert nefes | Daha yumuşak üflemek, özellikle pes notalarda |
| Kısık, boğuk ses, nota olması gerekenden pes | Fazla zayıf nefes | Biraz daha kararlı üflemek |
| Ses titriyor ve «yüzüyor» | Düzensiz nefes | Karından nefes almak, yavaş ve düzgün vermek |
| Sesle birlikte hışırtı | Delikler tam kapanmamış | Delikleri parmak yastıklarıyla bastırmak |
Gaga ağza nasıl alınır
Gaga alt dudağa konur ve üst dudakla hafifçe — yaklaşık 1 santimetre — kapatılır. Dişler flüte değmez, yanaklar şişirilmez. Gaganın altındaki pencere açık kalmalıdır: dudakla ya da parmakla kapatılırsa ses çıkmaz.
Sesin atağı: neden «tu» denir
Her nota, sanki flüte sessizce «tu» hecesi söyleniyormuş gibi dilin hafif bir hareketiyle başlatılır. Böylece nota hışırtıdan «sızmak» yerine net başlar. Aynı notalar arasında da dil çalışır: «tu-tu-tu», tek nefeste değil. Hızlı pasajlar için daha sonra «du» ya da «tu-ku», tiz notalar için ise hava akımını daraltmak üzere «ti» kullanılır.
Karından nefes
Nefes alma — sakin, ağızdan, omuzları kaldırmadan: karın hafifçe öne çıkar. Nefes verme — yavaş ve düzgün, sanki bir balondan havayı azar azar boşaltıyoruz. Nefes, melodinin ortasında değil, esler ve müzik cümlelerinin sonunda alınmalıdır.
Çocuklar için nefes alıştırmaları
- «Mum» — avucuna (ya da büyüklerin gözetiminde mum alevine) alev sallansın ama sönmesin diye üflemek. Flütün istediği nefes tam olarak budur.
- «Uzun nota» — Si çalıp onu tam 4, sonra 6, sonra 8 saniye düzgün tutmak. Oyunda uzun notaları «Ay ışığında» seviyesi çalıştırır.
- «Yankı» — notayı yüksek sesle (ama çığlık atmadan), sonra yankı gibi sessiz çalmak.
- «Tu-tu-tu» — nefesi kesmeden tek bir notayı dil ile kısa seslerle tekrarlamak.